Probeer juist in deze tijd elk gevoel te erkennen, raadt Wibo Koole, mede-directeur van het Centrum voor Mindfulness, aan. „Op het moment dat je emoties toelaat, vlakken ze sneller af.”

De stappen tellen tijdens zijn dagelijkse wandeling door de buurt. Kijken naar de kleuren en de vormen van de gebouwen om hem heen. Genieten van de bloeiende magnolia die hij ziet vanaf zijn balkon in Amsterdam. Het zijn allemaal dingen die Wibo Koole (66) bewust doet om zijn aandacht terug te brengen naar het hier en nu.

Koole heeft het nodig, om zijn zorgen los te laten. Het gaat slecht met het Centrum voor Mindfulness (CVM) in Amsterdam, dat hij in 2011 hielp oprichten en waar hij mede-directeur van is. De tientallen cursussen die ze wekelijks gaven aan bedrijven en particulieren zijn stilgelegd vanwege de coronamaatregelen. De ruim veertig trainers van het centrum, veelal zelfstandigen, zitten „in hetzelfde zure schuitje als de vele zzp’ers in Nederland. Afhankelijk van steun.”

Koole weet een paar trainers aan het werk te houden met het geven van betaalde online lessen. „Maar hoe het met het centrum afloopt, dat weten we nog niet. We vallen buiten de regelingen van de overheid. We zijn geen cultuurinstelling, we zijn geen horeca. We overleggen nu met de eigenaar van onze trainingsruimte over uitstel van de huur.”

Juist op dit soort onrustige momenten is mindfulness zijn redding, zegt Koole, die eerder als leidinggevende werkte bij onder meer de Consumentenbond, Oxfam Novib en de Stichting Natuur en Milieu. Ook was hij voorzitter van de PvdA in Amsterdam. „Toen ik in 2005 besloot voor mezelf te beginnen dacht ik: heerlijk, weg uit dat drukke leven. Vrijheid. Maar de eerste drie maanden was ik doodmoe.”

In die tijd ontdekte hij mindfulness, wat je volgens Mindful Werken (2013), een van de boeken die Koole sindsdien schreef, kunt omschrijven als het versterken van je aandachtsspier: „Wat je traint, is om elke ervaring – dat kan zijn een fysieke sensatie, gevoel, gedachte of emotie – te erkennen.” Deze opmerkzaamheid schept de ruimte om vervolgens te besluiten hoe je wilt handelen. Iets wat volgens hem bij uitstek belangrijk is in coronatijd.

Veel mensen hebben bij mindfulness een zweverige associatie. „Die reactie herken ik wel, ik had die vroeger zelf ook. Maar er is volop wetenschappelijk bewijs dat het aanscherpen van je aandacht allerlei gunstige effecten heeft voor je mentale fitheid. Beoefenaars van mindfulness ervaren minder stress. Ze laten zich minder meeslepen door emoties en gedachten. Ze kunnen zich beter concentreren. En daarvoor hoef je echt geen uren op een meditatiekussen te zitten.”

Wat adviseert u bijvoorbeeld? „De basis van mindfulness is onder ogen te zien wat we ervaren. Deze tijd roept veel emoties op, vaak pijnlijke. We zijn gewend die weg te drukken. Probeer er toch ruimte voor te geven, hoe ongemakkelijk het ook voelt. Huil, vertel een goede vriend of vriendin hoe gefrustreerd of machteloos je je voelt, of schrijf het van je af. Emoties hebben een cyclus. Op het moment dat je ze toelaat, vlakken ze sneller af.”

En verder? „Geniet bewust van mooie dingen. Wat dat betreft leven we in een goede tijd, met de lente om ons heen.”

Maar dat is toch veel te gemakkelijk gezegd? Iedere dag overlijden er mensen. „Zeker, ook dat is de realiteit. Het uitgangspunt van mindfulness is dat je ruimte geeft aan alles, dus ook aan de pijn en het leed. Het gaat om de realiteit te zien zoals die is. Zonder naïef optimistisch te zijn, maar ook zonder onnodig verlamd te raken.”

Lees hier het hele artikel (NRC 19-04-2020)